8 000 zł brutto to 5 783,91 zł netto na umowie o pracę — przy PIT-2, podstawowych kosztach uzyskania i składce chorobowej.
| Typ umowy | Na rękę | Składki ZUS | Zdrowotna | Zaliczka PIT |
|---|---|---|---|---|
| umowa o pracę | 5 783,91 zł | 1 096,80 zł | 621,29 zł | 498,00 zł |
| umowa zlecenie | 6 079,27 zł | 900,80 zł | 638,93 zł | 381,00 zł |
| umowa o dzieło | 7 532,00 zł | — | — | 468,00 zł |
| B2B (liniowy) | 6 088,00 zł | — | 392,00 zł | 1 520,00 zł |
- Pracodawcę ta pensja kosztuje 9 638,40 zł miesięcznie — o 1 638,40 zł więcej niż kwota brutto z umowy (składki po stronie pracodawcy, przy stawce wypadkowej 1,67%).
- Ta kwota nie wchodzi w drugi próg podatkowy — nawet przez dwanaście miesięcy dochód nie przekroczy 120 000 zł, więc przez cały rok obowiązuje stawka 12%.
- Bez PIT-2 zaliczka jest wyższa o 300 zł miesięcznie. Osoba poniżej 26. roku życia nie płaci PIT do 85 528 zł przychodu rocznie — składki ZUS i zdrowotną płaci normalnie.
Stawki: ZUS (składki i limit 30-krotności) oraz Ministerstwo Finansów (skala podatkowa, koszty uzyskania). Stan na 09.09.2026, rocznik 2026.
Wyliczenia mają charakter orientacyjny i informacyjny. Nie stanowią porady podatkowej, prawnej ani finansowej — rzeczywista kwota zależy od indywidualnej sytuacji (PPK, ulgi, wspólne rozliczenie, potrącenia). Kwoty dla B2B pokazują wyłącznie podatek i składkę zdrowotną liniowego; składki społeczne przedsiębiorcy zależą od zadeklarowanej podstawy.
Wyliczenie zakłada umowę o pracę na pełen etat, jedno miejsce zatrudnienia, złożony PIT-2, podstawowe koszty uzyskania i brak wpłat do PPK. Kwoty w tabeli dotyczą miesiąca, w którym pensja mieści się jeszcze w niższej stawce podatku — w trzech najwyższych wierszach pod koniec roku przelew będzie niższy.
Jedenaście kwot naraz: od 3 000 do 20 000 zł
Pojedyncze wyliczenie odpowiada, ile dostaniesz. Cała skala pokazuje coś, czego z jednej kwoty nie widać: jak zmienia się proporcja potrąceń. Kolumna „na konto” to netto podzielone przez brutto z tego samego wiersza — od 78,5% do 69,8%.
| Brutto | Netto | Na konto | Koszt pracodawcy | Drugi próg od |
|---|---|---|---|---|
| 3 000 zł | 2 355,72 zł | 78,5% | 3 614,40 zł | nie wchodzi |
| 4 000 zł | 3 056,96 zł | 76,4% | 4 819,20 zł | nie wchodzi |
| 5 000 zł | 3 738,19 zł | 74,8% | 6 024,00 zł | nie wchodzi |
| 6 000 zł | 4 420,43 zł | 73,7% | 7 228,80 zł | nie wchodzi |
| 7 000 zł | 5 101,67 zł | 72,9% | 8 433,60 zł | nie wchodzi |
| 8 000 zł | 5 783,91 zł | 72,3% | 9 638,40 zł | nie wchodzi |
| 9 000 zł | 6 465,15 zł | 71,8% | 10 843,20 zł | nie wchodzi |
| 10 000 zł | 7 147,39 zł | 71,5% | 12 048,00 zł | nie wchodzi |
| 12 000 zł | 8 509,87 zł | 70,9% | 14 457,60 zł | grudzień |
| 15 000 zł | 10 555,58 zł | 70,4% | 18 072,00 zł | październik |
| 20 000 zł | 13 963,78 zł | 69,8% | 24 096,00 zł | sierpień |
Dwa pierwsze wiersze nie mogą dotyczyć pełnego etatu. Minimalne wynagrodzenie w 2026 r. wynosi 4 806 zł brutto przy pełnym wymiarze czasu pracy, więc umowa o pracę na cały etat z pensją 3 000 zł albo 4 000 zł jest niedozwolona. Te dwa wiersze czytaj jako część etatu (na przykład połowę albo trzy czwarte) albo jako umowę cywilnoprawną — mechanika potrąceń jest ta sama, zmienia się tylko powód, dla którego kwota brutto jest tak niska. Wysokość minimalnego wynagrodzenia na 2026 r. ustala rozporządzenie Rady Ministrów z 11 września 2025 r. (Dz.U. 2025 poz. 1242).
Procent spada, choć potrącenia się nie zmieniają
Nasuwający się wniosek — im więcej zarabiasz, tym ostrzej cię strzygą — liczby obalają. Sprawdź przyrosty: z 4 000 na 5 000 zł netto rośnie o 681,23 zł, z 7 000 na 8 000 zł o 682,24 zł, a między 15 000 a 20 000 zł każdy kolejny tysiąc brutto daje średnio 681,64 zł. Krańcowe obciążenie jest praktycznie stałe na całej długości tabeli.
Proporcja spada z innego powodu: część wyliczenia to stałe kwoty, a nie procenty. Koszty uzyskania i kwota zmniejszająca podatek są takie same przy 3 000 i przy 20 000 zł, więc przy niskiej pensji ważą dużo, a przy wysokiej rozpływają się w kwocie. Stąd 78,5% na dole i 69,8% na górze przy niezmienionych stawkach. Jedyny wyłom to pierwszy krok tabeli: z 3 000 na 4 000 zł netto rośnie o 701,24 zł, czyli o jakieś 20 zł więcej niż przy następnych tysiącach.
Z czego składa się różnica między brutto a netto
Przy 3 000 zł brutto różnica wynosi 644,28 zł, przy 20 000 zł — 6 036,22 zł. Składają się na nią cztery pozycje, uwzględniane w tej kolejności:
- Składki społeczne pracownika liczone od brutto: emerytalna 9,76%, rentowa 1,5%, chorobowa 2,45%. Razem 13,71% i to jest pierwsze cięcie.
- Składka zdrowotna 9%, ale nie od brutto — od kwoty już pomniejszonej o składki społeczne. Nie odlicza się jej od podatku, więc jest odczuwalna w całości.
- Koszty uzyskania przychodu: 250 zł miesięcznie, 300 zł przy dojazdach z innej miejscowości. To nie potrącenie, tylko obniżka podstawy opodatkowania — działa na twoją korzyść.
- Kwota zmniejszająca podatek, którą pracodawca uwzględnia w zaliczce dopiero po złożeniu PIT-2. Bez tego druku odzyskujesz ją dopiero w rozliczeniu rocznym.
Pracodawca dokłada ponad brutto własne składki: emerytalną 9,76%, rentową 6,5%, wypadkową (tu 1,67%, bo zależy od branży), Fundusz Pracy 2,45% i FGŚP 0,10%. Razem 20,48%, dlatego koszt pracodawcy w tabeli to brutto razy 1,2048 — od 614,40 zł dopłaty przy 3 000 zł do 4 096,00 zł przy 20 000 zł.
Drugi próg i limit 30-krotności
Wyższa stawka podatku włącza się po przekroczeniu 120 000 zł podstawy opodatkowania narastająco od początku roku, a nie od jakiejś kwoty miesięcznej. Dlatego w ostatniej kolumnie tabeli stoi miesiąc, a nie „tak/nie”: przy 12 000 zł brutto próg wchodzi w grudniu, przy 15 000 zł w październiku, przy 20 000 zł już w sierpniu. Do 10 000 zł pensja nie sięga progu przez cały rok — ale premia, trzynastka albo podwyżka w połowie roku przesuwają ten moment wcześniej, bo liczy się suma, a nie stawka z umowy.
Drugi limit działa w przeciwną stronę. Składki emerytalna i rentowa naliczane są tylko do 282 600 zł podstawy rocznie — potem przestają być pobierane i przelew nagle rośnie. Reguła jest prosta: limit dotyczy pensji powyżej 23 550 zł brutto miesięcznie, czyli wyższych niż którykolwiek wiersz tabeli, więc żadna kwota z tej strony do niego nie dobija. Dosięgają go za to premie i wypłaty nieregularne.
Osobno działa zwolnienie z podatku dla młodych, obejmujące przychody do 85 528 zł rocznie; powyżej tej kwoty podatek nalicza się od nadwyżki.
Etat, zlecenie, dzieło, B2B: dlaczego to nie są te same liczby
Tabela wyżej dotyczy wyłącznie umowy o pracę. Ta sama kwota w umowie innego rodzaju daje inne netto, bo zmienia się to, co w ogóle podlega składkom.
| Forma | Składki ZUS | Koszty uzyskania | Na co uważać |
|---|---|---|---|
| Umowa o pracę | pełny zestaw, obowiązkowo | stała kwota miesięczna: 250 zł albo 300 zł | liczby z tabeli wyżej |
| Zlecenie | zależą od tytułu: uczeń i student są zwolnieni, chorobowa jest dobrowolna | procent od przychodu | u zleceniobiorcy bez innego tytułu netto jest zbliżone do etatu, u studenta znacznie wyższe |
| Umowa o dzieło | brak, o ile nie zawierasz jej z własnym pracodawcą | procent od przychodu, wyższy przy przeniesieniu praw autorskich | brak składek to również brak stażu, chorobowego i podstawy przyszłej emerytury |
| B2B | opłacasz sam, w wysokości w dużej mierze niezależnej od tego, ile zarobisz — przy dużym ZUS-ie to ponad 1 800 zł miesięcznie | faktyczne wydatki firmy | kwota z faktury nie jest netto: odejmij składki, podatek, księgowość i czas nieprzepracowany |
Zastrzeżenie do każdego wyliczenia dla B2B. Kiedy widzisz gotową liczbę „ile zostaje z faktury”, sprawdź, co obejmuje. Typowe porównanie pokazuje wyłącznie podatek liniowy 19% i składkę zdrowotną 4,9%, bez składek społecznych przedsiębiorcy — a te przy dużym ZUS-ie wynoszą ponad 1 800 zł miesięcznie i płacisz je niezależnie od tego, ile w danym miesiącu zarobisz. Sama liczba bez tego zastrzeżenia pokazuje B2B korzystniej niż etat, choć po doliczeniu składek społecznych zwykle wypada gorzej.
Porównując etat z ofertą B2B, zestawiaj koszt pracodawcy (czwarta kolumna) z kwotą na fakturze — to jedyne dwie wielkości opisujące to samo: całość pieniędzy, jakie firma wydaje na twoją pracę.
Skąd pochodzą te liczby
Wszystkie wypisane wyżej stawki składek oraz limit 30-krotności 282 600 zł pochodzą z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Próg podatkowy 120 000 zł, koszty uzyskania 250 zł i 300 zł oraz limit ulgi dla młodych 85 528 zł — z zestawienia stawek i limitów PIT na podatki.gov.pl. Minimalne wynagrodzenie 4 806 zł brutto na 2026 r. — z rozporządzenia Rady Ministrów z 11 września 2025 r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę (Dz.U. 2025 poz. 1242).
Kolumnę „na konto”, przyrosty netto i mnożnik 1,2048 policzyliśmy z kwot w tabeli — to dzielenie i odejmowanie sąsiednich wartości. Stawka wypadkowa 1,67% jest przykładowa: ustala się ją indywidualnie, więc w konkretnej firmie koszt zatrudnienia będzie inny.
Wyliczenia mają charakter orientacyjny i informacyjny; nie stanowią porady podatkowej, prawnej ani finansowej. Rzeczywista wypłata zależy jeszcze od PPK, ulg, potrąceń komorniczych i innych źródeł dochodu — w sprawie konkretnej umowy pytaj księgowość albo doradcę podatkowego.
Treść zaktualizowana: .
