20 000 zł brutto to 13 963,78 zł netto na umowie o pracę — przy PIT-2, podstawowych kosztach uzyskania i składce chorobowej.
| Typ umowy | Na rękę | Składki ZUS | Zdrowotna | Zaliczka PIT |
|---|---|---|---|---|
| umowa o pracę | 13 963,78 zł | 2 742,00 zł | 1 553,22 zł | 1 741,00 zł |
| umowa zlecenie | 14 746,68 zł | 2 252,00 zł | 1 597,32 zł | 1 404,00 zł |
| umowa o dzieło | 18 380,00 zł | — | — | 1 620,00 zł |
| B2B (liniowy) | 15 220,00 zł | — | 980,00 zł | 3 800,00 zł |
- Pracodawcę ta pensja kosztuje 24 096,00 zł miesięcznie — o 4 096,00 zł więcej niż kwota brutto z umowy (składki po stronie pracodawcy, przy stawce wypadkowej 1,67%).
- Przy tej pensji drugi próg podatkowy wchodzi w sierpniu — od tego miesiąca zaliczka rośnie, bo dochód narastająco przekracza 120 000 zł i nadwyżka jest opodatkowana 32%. Netto spada, mimo że brutto się nie zmienia.
- Bez PIT-2 zaliczka jest wyższa o 300 zł miesięcznie. Osoba poniżej 26. roku życia nie płaci PIT do 85 528 zł przychodu rocznie — składki ZUS i zdrowotną płaci normalnie.
Stawki: ZUS (składki i limit 30-krotności) oraz Ministerstwo Finansów (skala podatkowa, koszty uzyskania). Stan na 24.10.2026, rocznik 2026.
Wyliczenia mają charakter orientacyjny i informacyjny. Nie stanowią porady podatkowej, prawnej ani finansowej — rzeczywista kwota zależy od indywidualnej sytuacji (PPK, ulgi, wspólne rozliczenie, potrącenia). Kwoty dla B2B pokazują wyłącznie podatek i składkę zdrowotną liniowego; składki społeczne przedsiębiorcy zależą od zadeklarowanej podstawy.
Wyliczenie zakłada umowę o pracę na pełny etat u jednego pracodawcy, złożony PIT-2 (miesięczna kwota zmniejszająca podatek 300 zł), podstawowe koszty uzyskania przychodu i brak innych ulg. Kalkulator podaje wypłatę z początku roku — a przy tej pensji zmienia się ona w ciągu roku dwa razy.
Jedna umowa, trzy różne wypłaty w jednym roku
Dzielenie progu przez pensję podpowiada szósty miesiąc: 120 000 zł ÷ 20 000 zł to sześć wypłat. Próg mierzy się jednak podstawą opodatkowania narastającą od stycznia, a z każdej wypłaty schodzą wcześniej składki społeczne i koszty uzyskania przychodu. Dlatego siedem wypłat mieści się jeszcze pod progiem, a przekroczenie wypada dopiero w sierpniu.
| Okres | Na rękę | Zmiana wobec poprzedniego okresu |
|---|---|---|
| styczeń–lipiec | 13 963,78 zł | — |
| sierpień (miesiąc przekroczenia) | 10 750,78 zł | −3 213,00 zł |
| wrzesień–grudzień | 10 561,78 zł | −189,00 zł |
Cały sierpniowy ubytek to podatek: zaliczka rośnie z 1 741,00 zł do 4 954,00 zł, a różnica między nimi to dokładnie te 3 213,00 zł, o które chudnie przelew. Składki ZUS zostają bez zmian.
Wrzesień jest niższy od sierpnia o 189,00 zł
Sierpniowa podstawa jest jedyną w roku rozciętą na dwie części. Zanim podstawa narastająca dobije do 120 000 zł, kawałek sierpniowej pensji rozlicza się jeszcze niższą stawką; wyższa dosięga dopiero tego, co zostaje ponad tę granicę. Zaliczka za sierpień jest więc mieszanką dwóch stawek — i dlatego na konto wpływa 10 750,78 zł, mimo że to już miesiąc przekroczenia progu. Wrześniowa podstawa nie ma czego domykać: liczy się wyższą stawką w całości, więc wypłata schodzi do 10 561,78 zł, czyli o 189,00 zł niżej niż w sierpniu (10 750,78 zł minus 10 561,78 zł). Miesiąc przekroczenia jest zatem najwyższym, a nie najniższym z miesięcy po progu.
Do zaplanowania są więc dwa różne spadki, a nie jeden: jednorazowy o 3 213,00 zł i drugi o 189,00 zł, który zostaje do końca roku. Grudniowa wypłata jest ostatecznie o 3 402,00 zł niższa od styczniowej (13 963,78 zł minus 10 561,78 zł). W styczniu wraca stan wyjściowy, bo próg liczy się od nowa w każdym roku podatkowym, i cała sekwencja powtarza się w tych samych miesiącach.
Jesiennego odbicia nie będzie: 30-krotność tu nie działa
Przy bardzo wysokich pensjach wypłata potrafi pod koniec roku wzrosnąć, bo składki emerytalna i rentowa przestają być pobierane po przekroczeniu rocznej podstawy 282 600 zł. Przy 20 000 zł brutto roczna podstawa to 240 000 zł, czyli o 42 600 zł mniej, niż wynosi limit. Składki lecą przez wszystkie dwanaście miesięcy, więc nie ma miesiąca, w którym drugi mechanizm zadziałałby w przeciwną stronę i wyrównał ubytek. Obie zmiany w ciągu roku idą w dół.
Etat kontra B2B: która liczba i z którego miesiąca
Faktura przy 20 000 zł daje 15 220,00 zł. Etatowe 13 963,78 zł, czyli o 1 256,22 zł mniej, to jednak kwota ze stycznia–lipca — od sierpnia etat schodzi do 10 750,78 zł, a od września do 10 561,78 zł. Podatek liniowy drugiego progu nie ma, więc kwota z faktury zostaje ta sama przez cały rok i różnica po sierpniu rośnie. Porównanie ma sens tylko wtedy, gdy wiadomo, o który miesiąc chodzi.
Kwota dla B2B pokazuje wyłącznie podatek liniowy 19% i składkę zdrowotną 4,9% — bez składek społecznych przedsiębiorcy. Przy dużym ZUS-ie to ponad 1 800 zł miesięcznie, których w tych 15 220,00 zł nie ma. Po ich doliczeniu przewaga nad etatem znika i B2B zwykle wypada gorzej, a po stronie etatu zostają jeszcze płatny urlop i zasiłek chorobowy. Sam etat kosztuje pracodawcę 24 096,00 zł, o 10 132,22 zł więcej, niż pracownik widzi na koncie od stycznia do lipca.
Umowę zlecenie, umowę o dzieło i pozostałe formy rozliczenia przy tej samej kwocie brutto zestawia kalkulator wynagrodzeń brutto-netto.
Skąd pochodzą te liczby
Wyliczenie opiera się na progu podatkowym 120 000 zł, miesięcznej kwocie zmniejszającej podatek 300 zł i rocznym limicie podstawy wymiaru składek emerytalnej i rentowej 282 600 zł. Stawki i limity podatkowe publikuje Ministerstwo Finansów w serwisie podatki.gov.pl, a zasady oskładkowania i limit 30-krotności opisuje ZUS.
Kwoty dotyczą jednego etatu u jednego pracodawcy i nie uwzględniają PPK, wspólnego rozliczenia z małżonkiem, ulg innych niż kwota zmniejszająca ani dodatkowych źródeł przychodu — a każde z nich potrafi przesunąć miesiąc przekroczenia progu. Zaliczki miesięczne pozostają zaliczkami: ostateczny podatek wychodzi dopiero w zeznaniu rocznym. Wyliczenia mają charakter orientacyjny i informacyjny i nie stanowią porady podatkowej, prawnej ani finansowej.
Treść zaktualizowana: .
