Kontakt
Teraz Wtorek, 1 września 2026
Znani z miasta

Eugeniusz Adamkowski — działacz niepodległościowy i społeczny

Grzegorz Kucharski • 4 min czytania

Eugeniusz Adamkowski

Eugeniusz Adamkowski, pseud. Lubisz, był polskim działaczem niepodległościowym, politycznym i społecznym. Uczestniczył w wojnie polsko-bolszewickiej i pełnił funkcje administracyjne oraz samorządowe w okresie międzywojennym i powojennym.

Dane osobowe
Imię i nazwiskoEugeniusz Adamkowski
PseudonimLubisz
Urodzenie16 grudnia 1901, Płock
Śmierć12 października 1973, Piotrków Trybunalski
PochówekStary Cmentarz Rzymskokatolicki w Piotrkowie Trybunalskim
Zawód / rolaDziałacz niepodległościowy, polityczny i społeczny; urzędnik skarbowy
WykształcenieWydział Ekonomiczno-Finansowy, Instytut Nauk Politycznych, Paryż (1928)
Rodzina
MałżonkaZofia Stanisława Młotkowska (ślub 26 II 1933)
DzieciJacek (1933–2003), Karol (ur. 1943)
Odznaczenia
Ordery i medaleKrzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (1969); Medal Niepodległości (1933); Srebrny Krzyż Zasługi (1938)

Lubisz był działaczem, który łączył działalność niepodległościową z pracą urzędnika i aktywnością społeczną. W jego karierze występują doświadczenia wojenne, praca w administracji skarbowej oraz działalność w Stronnictwie Demokratycznym po 1947 roku.

Życiorys i wykształcenie

Urodził się w rodzinie Władysława i Bronisławy z domu Przybylskiej. Nauka w Gimnazjum Polskim w Płocku rozpoczęła się w 1912 roku; w tym czasie należał do drużyny skautów pod zwierzchnictwem Władysława Broniewskiego. W 1917 roku wstąpił do tajnej Polskiej Organizacji Wojskowej i uczestniczył w akcji rozbrajania żołnierzy niemieckich w Płocku w 1918 roku.

Po ochotniczym udziale w wojnie polsko-bolszewickiej w 1920 roku dokończył naukę w płockim gimnazjum i w czerwcu 1922 roku uzyskał świadectwo dojrzałości. Rozpoczął studia na Wydziale Prawa Uniwersytetu Warszawskiego, po czym przeniósł się na Wydział Ekonomiczno-Finansowy Instytutu Nauk Politycznych w Paryżu, który ukończył w listopadzie 1928 roku.

Działalność zawodowa i przedwojenna

W lutym 1929 roku podjął pracę w Ministerstwie Rolnictwa jako sekretarz prasowy ministra, a następnie pracował w warszawskiej Izbie Skarbowej. Angażował się też w działalność związkową — był wiceprezesem Zarządu Okręgu Stołecznego Związku Zawodowego Pracowników Skarbowych.

W latach 1933–1937 pełnił funkcję naczelnika Urzędów Skarbowych nr 9, 21 i 5 w Warszawie. We wrześniu 1939 roku walczył w II Ochotniczym Batalionie Obrony Warszawy, a w kolejnych latach pracował w strukturach skarbowych, co pozwoliło mu wspierać komórki konspiracyjne Armii Krajowej.

Działalność w czasie okupacji i po wojnie

Po wejściu okupacji niemieckiej działał w Departamencie Skarbu Polskiego Państwa Podziemnego. Od października 1939 roku podjął pracę w administracji finansowej okupanta — pełnił funkcję naczelnika urzędów skarbowych, co wykorzystał do udzielania pomocy organizacjom podziemnym. Uczestniczył w początkowej fazie powstania warszawskiego, a następnie ewakuował się do rodziny w Komorowie.

Po upadku powstania trafił z rodziną do obozu przejściowego w Pruszkowie i w wyniku uzyskanych zezwoleń przeniósł się do Piotrkowa Trybunalskiego we wrześniu 1944 roku. Pod koniec stycznia 1945 roku zorganizował tam urząd skarbowy i objął jego kierownictwo.

Aktywność polityczna i społeczna po 1947 roku

W 1947 roku wstąpił do Stronnictwa Demokratycznego, zorganizował koło Pracowników Skarbowych i pełnił funkcje przewodniczącego oraz wiceprzewodniczącego Komitetu Powiatowego SD w Piotrkowie. Przeniesiony służbowo do Ministerstwa Skarbu w Warszawie, pracował w Komisji Finansowej Rady Gospodarczej CK SD, po czym powrócił do Piotrkowa.

Był radnym WRN w Łodzi w latach 1951–1954 oraz wieloletnim radnym MRN w Piotrkowie Trybunalskim (1948–1957), gdzie przewodniczył Komisji Planu, Budżetu i Finansów. W latach 1956–1958 był wiceprzewodniczącym Prezydium MRN i opracował założenia organizacyjno-prawne budowy szpitala przy ul. Rakowskiej. Przez ostatnie pięć lat pracy zawodowej kierował Miejskim Zarządem Budynków Mieszkalnych w Piotrkowie Trybunalskim.

Odznaczenia i życie prywatne

Otrzymał między innymi Orderu Odrodzenia Polski w stopniu kawalerskim w 1969 roku, Medal Niepodległości w 1933 roku oraz Srebrny Krzyż Zasługi w 1938 roku. Przyznano mu też odznaki jubileuszowe i partyjne: Odznakę 1000-lecia Państwa Polskiego (1962) oraz Odznakę XXV-lecia Stronnictwa Demokratycznego (1964).

26 lutego 1933 roku w Warszawie zawarł związek małżeński z Zofią Stanisławą Młotkowską, lekarzem dentystą. Miał dwóch synów: Jacka, urodzonego w 1933 roku (zm. 2003), oraz Karola, urodzonego w 1943 roku. Zmarł 12 października 1973 roku w Piotrkowie Trybunalskim i został pochowany na tamtejszym Starym Cmentarzu Rzymskokatolickim.

Najczęstsze pytania

Kiedy i gdzie urodził się Eugeniusz Adamkowski?
Urodził się 16 grudnia 1901 roku w Płocku.
Jaką rolę pełnił podczas II wojny światowej?
W czasie wojny pracował w strukturach administracji skarbowej, wspierał organizacje konspiracyjne oraz brał udział w początkowej fazie powstania warszawskiego.
Jakie odznaczenia otrzymał Eugeniusz Adamkowski?
Otrzymał m.in. Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (1969), Medal Niepodległości (1933) i Srebrny Krzyż Zasługi (1938).
Kto była żoną Eugeniusza Adamkowskiego?
Jego żoną była Zofia Stanisława Młotkowska, lekarz dentysta; pobrali się 26 lutego 1933 roku.

Źródło: Wikipedia (CC BY-SA)

Materiały na portalu są opracowywane przy wsparciu AI.

Grzegorz Kucharski

Nazywam się Grzegorz Kucharski i w redakcji eplock.pl odpowiadam za dział Znani z miasta. Przybliżam sylwetki osób związanych z Płockiem — dawnych i współczesnych, z różnych dziedzin życia.

Czytaj również