| Dane osobowe | |
|---|---|
| Imię i nazwisko | Stefan Bronarski |
| Pseudonimy | „Liść”, „Ordon”, „Zygmunt”, „Roman” |
| Urodzenie | 17 sierpnia 1916, Płock |
| Śmierć | 18 stycznia 1951, Warszawa |
| Rodzice | Teodor Bronarski i Helena z domu Pilarska |
| Wykształcenie | Szkoła Ćwiczeń i Gimnazjum im. Władysława Jagiełły; Szkoła Podchorążych Rezerwy Piechoty w Pułtusku; rozpoczęte studia SGGW |
| Formacje | TAP, NSZ, AK, NZW |
| Funkcja | Komendant Okręgu XXIII NZW Mazowsze Zachodnie (1946–1948) |
| Operacje | Patrole działające w powiatach: Lipno, Mława, Płock, Płońsk, Rypin, Sierpc, Włocławek; rozbicie posterunku MO w Lipnie (5 lipca 1946) |
| Skazanie | Skazany 3 lipca 1950 przez Wojskowy Sąd Rejonowy w Warszawie |
| Wykonanie wyroku | Stracony 18 stycznia 1951, więzienie mokotowskie |
| Grób symboliczny | Cmentarz Wojskowy na Powązkach, Kwatera "Na Łączce" |
| Odznaczenia | Krzyż Walecznych (styczeń 1945) |
Stefan Bronarski był żołnierzem polskiego podziemia niepodległościowego, znanym z działań w TAP, NSZ, AK i NZW oraz z dowodzenia Okręgiem XXIII NZW Mazowsze Zachodnie w latach 1946–1948.
Wczesne życie i wykształcenie
Urodził się 17 sierpnia 1916 w Płocku jako syn Teodora i Heleny Bronarskich. Uczęszczał do Szkoły Ćwiczeń i Gimnazjum im. Władysława Jagiełły w Płocku. W latach 1937–1938 służył w Szkole Podchorążych Rezerwy Piechoty w Pułtusku, a następnie rozpoczął studia w Szkole Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie, które przerwał wybuch drugiej wojny światowej.
Działalność podczas wojny i w konspiracji
W kampanii wrześniowej 1939 brał udział w obronie Warszawy. Po wzięciu do niewoli trafił na krótko do obozu jenieckiego w Aupitz koło Berlina, a pod koniec 1939 roku powrócił do Warszawy i wstąpił do konspiracji w TAP. Od 1942 roku działał w Narodowych Siłach Zbrojnych; pracował w strukturach NSZ w Płocku, a później w Pułtusku.
Po scaleniu NSZ z Armią Krajową na wiosnę 1944 roku został szefem Kedywu w sztabie Inspektoratu Płocko-Sierpeckiego AK. Po wkroczeniu Armii Czerwonej pozostał w konspiracji i w styczniu 1945 objął funkcję zastępcy komendanta Podokręgu Północnego NZW.
Dowodzenie Okręgiem XXIII NZW i działania powojenne
W 1946 roku Bronarski został komendantem nowo utworzonego Okręgu XXIII NZW Mazowsze Zachodnie. Powołał patrole przeznaczone do walki z bezprawiem, które operowały na terenie kilku powiatów: Lipno, Mława, Płock, Płońsk, Rypin, Sierpc i Włocławek. Jeden z oddziałów pod jego dowództwem rozbił posterunek Milicji Obywatelskiej w Lipnie 5 lipca 1946 roku.
Aresztowanie, proces i wykonanie wyroku
26 września 1948 Bronarski został aresztowany przez Urząd Bezpieczeństwa wraz z innymi członkami komendy Okręgu. Oskarżono go o udział w „nielegalnych organizacjach AK i NSZ”, współpracę z Niemcami oraz walkę z partyzantami GL i AL. Po bardzo brutalnym śledztwie Wojskowy Sąd Rejonowy w Warszawie, pod przewodnictwem Mieczysława Widaja, wydał 3 lipca 1950 wyrok skazujący na karę śmierci. Został stracony 18 stycznia 1951 w więzieniu mokotowskim. Grób symboliczny znajduje się na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Kwaterze "Na Łączce".
