Kontakt
Teraz Poniedziałek, 14 września 2026
Znani z miasta

Henryk Bednarski — taternik, ratownik TOPR i narciarz

Grzegorz Kucharski • 3 min czytania

Henryk Bednarski (taternik)
Fot. Unknown authorUnknown author · „Henryk Bednarski (1927)” · licencja Public domain · Wikimedia Commons · zdjęcie przeskalowane, kadr dopasowany do formatu strony.

Henryk Bednarski był polskim taternikiem, ratownikiem TOPR, narciarzem i instruktorem narciarskim związanym z Zakopanem od 1905 roku. W Tatrach dokonał szeregu pierwszych wejść i działał także jako organizator zawodów narciarskich.

Dane osobowe
Imię i nazwiskoHenryk Bednarski
Urodzenie11 grudnia 1882, Płock
Śmierć29 maja 1945, Traunstein (Niemcy)
Zawódtaternik, ratownik TOPR, narciarz, instruktor narciarski
Kariera taternicka
Pierwsze wejścia25 pierwszych wejść (11 letnich, 14 zimowych)
Najważniejszepołudniowa ściana Zamarłej Turni (1910), liczne zimowe przejścia
Działalność narciarska
Organizacja25 lat w Sekcji Narciarskiej PTT, instruktor, organizator zawodów
Odznaczenia
Srebrny Krzyż Zasługi8 lipca 1925
Złoty Krzyż Zasługi19 marca 1931

Henryk Bednarski był aktywnym taternikiem i narciarzem, który osiedlił się w Zakopanem w 1905 roku. Pracował jako mistrz murarski, służył w Legionach Polskich w latach 1914–1917 i przez wiele lat działał jako instruktor narciarski oraz organizator zawodów.

Życiorys i początki w Zakopanem

Urodził się w Płocku i przyjechał do Zakopanego, aby uniknąć służby w armii carskiej. Początkowo pracował przy budowie schroniska "Murowaniec" jako mistrz murarski. W czasie I wojny światowej służył w Legionach Polskich i miał Mariusza Zaruskiego jako przełożonego.

Osiągnięcia w taternictwie

W Tatrach zrealizował liczne nowatorskie przejścia; wykonał 25 pierwszych wejść — 11 latem i 14 zimą. W 1910 roku był członkiem zespołu, który po raz pierwszy zdobył południową ścianę Zamarłej Turni. Latem pokonał północną grań Żabiego Mnicha oraz północny komin na Żabią Przełęcz Wyżnią. Zimą w latach 1908–1911 jako pierwszy zdobywał m.in. Granaty, Gąsienicową Turnię, Małą Buczynową Turnię, Ptaka, Rohacze, Mnicha i Zadniego Mnicha.

Wyjeżdżał też w Alpy, gdzie zimą zdobył szczyty takie jak Hoher Sonnblick i Großvenediger. Imieniem Bednarskiego nazwano klasyczną drogę na Zamarłej Turni oraz zachód w Granatach. Opisywana jest jego siła i sprawność fizyczna — jest relacja o wciągnięciu na szczyt niedoświadczonej taterniczki przy pomocy lin.

Działalność narciarska i organizacja zawodów

Przez 25 lat należał do Sekcji Narciarskiej PTT. Pełnił funkcję instruktora i organizował liczne zawody narciarskie. Startował w konkurencjach biegowych, zjazdowych oraz w biegach z przeszkodami.

Około 1910 roku przywiózł z austriackich Alp i rozpropagował w Tatrach użycie dwóch kijków narciarskich zamiast jednego długiego "bambusa". Uczestniczył w długich rajdach narciarskich; rekordowym był rajd z Kazimierzem Schiele w 1926 roku, kiedy w ciągu 14 godzin pokonali trasę Zakopane–Morskie Oko–Zawrat i wrócili do Zakopanego.

Ratownictwo tatrzańskie i losy podczas wojny

Był jednym z pierwszych ratowników tatrzańskich i brał udział w wielu akacjach TOPR. Uczestniczył w tragicznej wyprawie ratowniczej na Mały Jaworowy Szczyt w 1910 roku oraz w wyprawie po ciało Wincentego Birkenmajera w 1933 roku. W międzywojennym Zakopanem był postacią rozpoznawalną — znano go z ciętego humoru i kontrowersyjnych zachowań, między innymi zdjęcia z 1928 roku, na którym pozował nago na nartach.

W 1940 roku został aresztowany przez gestapo i więziony w Palace, a następnie przewieziony do obozu koncentracyjnego Auschwitz. Kilka miesięcy przed końcem wojny przewieziono go do Dachau. Zmarł z wyczerpania i odpoczynku miesiąc po wyzwoleniu. Zmarł 29 maja 1945 w Traunstein.

Ordery i odznaczenia

Otrzymał Srebrny Krzyż Zasługi 8 lipca 1925 oraz Złoty Krzyż Zasługi 19 marca 1931.

Najczęstsze pytania

Kiedy i gdzie urodził się Henryk Bednarski?
Urodził się 11 grudnia 1882 w Płocku.
Ile pierwszych wejść taternickich wykonał Bednarski?
Wykonał 25 pierwszych wejść taternickich — 11 letnich i 14 zimowych.
W jakich akcjach ratowniczych brał udział?
Brał udział m.in. w akcji TOPR na Małym Jaworowym Szczycie w 1910 roku oraz w wyprawie po ciało Wincentego Birkenmajera w 1933 roku.
Jakie odznaczenia otrzymał?
Otrzymał Srebrny Krzyż Zasługi (8 lipca 1925) i Złoty Krzyż Zasługi (19 marca 1931).

Źródło: Wikipedia (CC BY-SA)

Materiały na portalu są opracowywane przy wsparciu AI.

Grzegorz Kucharski

Nazywam się Grzegorz Kucharski i w redakcji eplock.pl odpowiadam za dział Znani z miasta. Przybliżam sylwetki osób związanych z Płockiem — dawnych i współczesnych, z różnych dziedzin życia.

Czytaj również