Kontakt
Teraz środa, 9 września 2026
Znani z miasta

Helena Arkawin — aktorka i reżyserka teatralna

Grzegorz Kucharski • 3 min czytania

Helena Arkawin
Fot. Unknown authorUnknown author · „Helena Arkawin” · licencja Public domain · Wikimedia Commons · zdjęcie przeskalowane, kadr dopasowany do formatu strony.

Helena Arkawin (ur. 3 lutego 1878 w Płocku, zm. we wrześniu 1943 w Warszawie) była polską aktorką i reżyserką teatralną, aktywną na scenach Lwowa, Krakowa, Warszawy i innych miast.

Dane
Urodzenie3 lutego 1878, Płock
Zgonwrzesień 1943, Warszawa
RodziceIgnacy Arkawin i Cecylia z domu Segał
Pochodzenierodzina żydowska
Wykształceniegimnazjum; klasa dykcji i deklamacji przy Warszawskim Teatrze Muzycznym (1899)
Debiut15 listopada 1900 – rola tytułowa w "Ksenia"
Zawódaktorka teatralna, reżyserka
Najważniejsze miejsca pracyTeatr Miejski we Lwowie; Teatr Miejski w Krakowie; Warszawa, Łódź, Petersburg; teatry w Bydgoszczy i Poznaniu
FilmTajemnice Warszawy (1917)

Helena Arkawin rozpoczęła karierę sceniczną po ukończeniu klasy dykcji i deklamacji w Warszawskim Teatrze Muzycznym. Wkrótce zdobyła angaż i występowała w głównych partiach na scenach kilku polskich miast oraz za granicą.

Życiorys i wykształcenie

Urodziła się w rodzinie żydowskiej jako córka Ignacego Arkawina i Cecylii z domu Segał. Ukończyła gimnazjum, a w 1899 roku uczęszczała do klasy dykcji i deklamacji przy Warszawskim Teatrze Muzycznym, gdzie przygotowała się do pracy na scenie.

Debiutowała 15 listopada 1900 roku, grając rolę tytułową w przedstawieniu "Ksenia". Po tym występie otrzymała angaż do Teatru Miejskiego we Lwowie.

Kariera teatralna i reżyseria

We Lwowie aktorkę szybko dostrzeżono ze względu na dykcję i predyspozycje do ról pierwszoplanowych. Najczęściej powierzano jej partie amantki lub bohaterek, równocześnie występowała jako recytatorka.

W latach 1902–1911 pracowała w Teatrze Miejskim w Krakowie. Później występowała na scenach Warszawy, Łodzi i Petersburga. Na początku lat 30. występowała i reżyserowała w teatrach bydgoskich, a następnie w teatrach poznańskich.

Film i występy poza sceną

Helena Arkawin pojawiła się także w kinie. W 1917 roku zagrała w filmie Tajemnice Warszawy, co odnotowano w spisie jej działalności artystycznej.

Losy podczas II wojny światowej

Około 1937 roku wróciła do Warszawy. Została zadenuncjowana, aresztowana na Pawiaku i w 1943 roku zamordowana w alei Szucha w Warszawie.

Wybrane role i przedstawienia

W repertuarze Arkawin znalazły się partie zarówno dramatyczne, jak i lekkie. Grała m.in. tytułową Ksenię, postacie w „Weselu”, „Wiśniowym sadzie” i w dramatach klasycznych.

Do wybranych ról należały:

  • Ksenia – "Ksenia" (debiut, 1900) — Teatr Miejski, Lwów
  • Oliwia – "Wieczór Trzech Króli" (1902, 1906) — Teatr Miejski, Lwów / Kraków
  • Maryna / Rachel – "Wesele" (1901 / 1905) — Lwów / Kraków
  • Waria – "Wiśniowy sad" (1906) — Teatr Miejski, Kraków
  • Kassandra – "Dzieje Orestesa" (1910) — Teatr Miejski im. Słowackiego, Kraków
  • Juliasiewiczowa – "Moralność pani Dulskiej" (1920, reż. Roman Żelazowski) — Teatr Polski, Poznań

Najczęstsze pytania

Kiedy i gdzie urodziła się Helena Arkawin?
Urodziła się 3 lutego 1878 roku w Płocku.
Gdzie debiutowała na scenie i kiedy?
Debiutowała 15 listopada 1900 roku rolą tytułową w przedstawieniu "Ksenia".
Czy Helena Arkawin występowała poza teatrem?
Tak, wystąpiła w filmie "Tajemnice Warszawy" z 1917 roku.
Jak zakończyły się jej losy podczas II wojny światowej?
Około 1937 roku wróciła do Warszawy; została zadenuncjowana, aresztowana na Pawiaku i zamordowana w alei Szucha we wrześniu 1943 roku.

Źródło: Wikipedia (CC BY-SA)

Materiały na portalu są opracowywane przy wsparciu AI.

Grzegorz Kucharski

Nazywam się Grzegorz Kucharski i w redakcji eplock.pl odpowiadam za dział Znani z miasta. Przybliżam sylwetki osób związanych z Płockiem — dawnych i współczesnych, z różnych dziedzin życia.

Czytaj również