Kontakt
Teraz Poniedziałek, 7 września 2026
Przewodnik

Muzeum Diecezjalne w Płocku — co to jest i co zobaczyć

Dawid Przybylski • 3 min czytania

Muzeum Diecezjalne
Fot. Jolanta Dyr · „2013 Diocesan Museum in Płock - 01” · licencja CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons Zmieniona wersja dostępna na tej samej licencji. · zdjęcie przeskalowane, kadr dopasowany do formatu strony.

Muzeum Diecezjalne im. bł. abp. Antoniego Juliana Nowowiejskiego w Płocku gromadzi zabytki sztuki sakralnej z diecezji. Powstało z inicjatywy ks. Antoniego Juliana Nowowiejskiego i działa od początku XX wieku.

Muzeum Diecezjalne w Płocku zostało założone jako pierwsze tego typu w Królestwie Polskim przez księdza Antoniego Juliana Nowowiejskiego. Budynek muzeum wzniesiono w 1903 roku według projektu Stefana Szyllera. Kolekcję powiększano o zabytki pochodzące z katedry oraz dary osób prywatnych.

Jak powstało muzeum?

Muzeum zapoczątkowały zabytki pochodzące z katedry płockiej oraz darowizny, między innymi od księdza Tomasza Kowalewskiego i profesora Franciszka Tarczyńskiego. W 1913 roku przy organizacji i dalszym tworzeniu zbiorów współpracował z ramienia biskupa ks. Franciszek Giergielewicz. W latach 1929–1930 obiekt muzealny przeszedł rozbudowę.

W 2008 roku muzeum otrzymało nową powierzchnię użytkową mieszczącą się w dawnym opactwie benedyktyńskim. Otwarcie tej części zbiegło się z obchodami Roku Błogosławionego Arcybiskupa Antoniego Juliana Nowowiejskiego, a poświęcenia dokonał nuncjusz apostolski abp Józef Kowalczyk.

Co znajduje się w zbiorach?

Zbiory obejmują rękopisy i dokumenty, kolekcję mazowieckiej rzeźby średniowiecznej oraz przedmioty złotnicze. Wśród zgromadzonych obiektów są także pasy kontuszowe oraz bogata kolekcja szat liturgicznych. Muzeum gromadzi zabytki przywożone z kościołów diecezji płockiej, które przestały służyć kultowi, lecz mają wartość historyczną lub artystyczną.

W nowej siedzibie eksponowane są między innymi Herma św. Zygmunta, Kielich Księcia Konrada oraz Kielich Karola Ferdynanda Wazy. Wystawa została podzielona na trzy części: obraz i rzeźba przedstawiające Chrystusa, tematyka Eucharystii oraz przedstawienia Chrystusa w życiu świętych. Skarbiec muzealny jest jednym z pięciu najbogatszych w Polsce.

W najstarszej części muzeum zgromadzono zabytki archeologiczne, rękopisy, meble oraz kolekcję pasów kontuszowych. Do końca 2008 roku w jednej z sal miała miejsce wystawa poświęcona bł. arcybiskupowi Antoniemu Julianowi Nowowiejskiego z okazji jego 150. rocznicy urodzin i 100. rocznicy sakry biskupiej.

Kto kierował muzeum i jaka jest jego nazwa?

Dyrektorami muzeum byli kolejno: ks. Tomasz Kowalewski (1903–1927), ks. Aleksander Dmochowski (1927–1939), ks. Lech Grabowski (1959–1993), ks. Bronisław Gwiazda (1993–2009), ks. Stefan Cegłowski (2009–2013) oraz od 1 września 2013 roku ks. Andrzej Milewski. Od 9 kwietnia 2009, mocą dekretu biskupa płockiego Piotra Libery, muzeum nosi imię swojego założyciela — błogosławionego arcybiskupa Antoniego Juliana Nowowiejskiego.

Informacje praktyczne

Najczęstsze pytania

Co to jest muzeum diecezjalne?
Muzeum diecezjalne to instytucja gromadząca zabytki związane z działalnością diecezji, często przedmioty sakralne z kościołów, które przestały służyć kultowi, ale mają wartość historyczną lub artystyczną. Tak działa Muzeum Diecezjalne w Płocku.
Jakie są ciekawe miejsca do zwiedzania w Płocku związane z muzeum?
W kontekście Muzeum Diecezjalnego istotna jest katedra płocka — zbiory muzeum powstały m.in. z zabytków katedralnych. Nowa siedziba mieści się w dawnym opactwie benedyktyńskim, gdzie wystawia się część zbiorów sakralnych.

Źródło: Wikipedia (CC BY-SA)

Materiały na portalu są opracowywane przy wsparciu AI.

Dawid Przybylski

Nazywam się Dawid Przybylski i w redakcji eplock.pl prowadzę sekcję Przewodnik. Piszę o atrakcjach Płocka i regionu: co zobaczyć, dokąd wybrać się na weekend i czym to miejsce różni się od innych.

Czytaj również